Гидроксиэтил акрилатның үз-үзен полимерлаштыру реакциясендә катализаторларның роле нинди?
Үз-үзен полимерлаштыру реакциясе бару өчен, башта тиешле температура кирәк. Гадәттә, гидроксиэтил акрилатның үз-үзен полимерлаштыруы өчен температура диапазоны ЯХШЫ 30°C һәм 60°C арасында. Әгәр температура бик түбән булса, реакция бик әкрен барачак яки хәтта булмаячак. Әгәр температура бик югары булса, реакция бик көчле булырга мөмкин, бу реакция процессын контрольдә тотуны катлауландыра һәм тотрыксыз продуктлар барлыкка китерә. Шуңа күрә температураны контрольдә тоту бик мөһим! Температурадан тыш, яктылык та мөһим фактор булып тора. Гидроксиэтил акрилат ультрафиолет (УВ) яктылыкка бик реактив, һәм УВ яктылык аның икеләтә бәйләнешләренең өзелүенә ярдәм итә ала, шуның белән полимерлашу реакциясен башлый. УВ нурланышы астында гидроксиэтил акрилат суының үз-үзен полимерлашуы күпкә тизрәк булачак. Әгәр без УВ лампасын куллансак яки аны кояш нурына куйсак, ул тиз үз-үзен полимерлашуга дучар булачак. Күз алдыгызга китерегез, кояш нуры астында бу молекулалар бию кебек, тиз арада яңа матдәләр барлыкка китерәләр. Температура һәм яктылыктан тыш, катализатор сайлау да үз-үзен полимерлашу реакциясенең тизлегенә һәм эффектына тәэсир итә. Без водород пероксиды кебек кайбер пероксид катализаторларын яки азобизисобутиронитрил (AIBN) кебек азо кушылмаларын өстәячәкбез. Бу катализаторлар үз-үзен полимерлаштыру реакциясенең башлангыч температурасын нәтиҗәле рәвештә төшерә ала, хәтта түбән температураларда да аның шома баруына мөмкинлек бирә. Алар чыннан да тизләткечләр булып эшли! Катализатор булмаганда, реакция бик әкрен барырга яки хәтта булмаска да мөмкин. Шуңа күрә үз-үзен полимерлаштыру реакциясендә катализаторның ролен игътибарсыз калдырып булмый.